Dit jaar staan twee akkerbouwgewassen, graan en aardappelen, centraal in een fototentoonstelling van Tsjerkepaad in de Nicolaastsjerke in Blije.
GRAAN
Graan is een verzamelnaam van verschillende gewassen zoals tarwe, gerst en haver die veelvuldig in de Friese kleibouwstreek verbouwd zijn en nog verbouwd worden. In andere regio’s wordt ook rogge en mais verbouwd. Wereldwijd worden ook de woorden ‘koren’, ‘koarn’ of ‘corn’ gebruikt en afhankelijk van welke in de betreffende regio de grootst oppervlakte betreft kan het een ander gewas zijn. In Nederland wordt op zandgrond rogge als ‘koren’ genoemd, in Friesland gerst als ‘koarn’ geteeld en in veel Engelssprekende landen wordt mais als ‘corn’ verbouwd. Granen worden verwerkt tot grondstoffen voor levensmiddelen en veevoer, evenals boekweit en rijst.
De foto’s die getoond worden over deze gewassen en de verwerking ervan, is een deelverzameling die gebruikt zijn in het Fries Landbouwmuseum voor een activiteitenweek ‘Help pake en beppe de vakantie door’.
AARDAPPELEN
Een tweede serie foto’s gaat over de vroegere teelt van aardappelen in de kleibouwstreek. Aanvankelijk werden aardappelen op ‘smalle akkers’ verbouwd, net zoals tegenwoordig nog wel op volkstuinen gebeurt. Na de komst van drainage was de teelt op akkers niet meer nodig, maar het woord ‘akkerbouw’ bleef en kreeg een veel bredere betekenis. Met een aantal foto’s wordt de vroegere teelt, het poten, de verzorging, het oogsten, het sorteren in handwerk of met eenvoudige werktuigen weergegeven.
De grotere boeren hadden soms een glazen poterbewaarplaats, ‘setterhok’, om het eigen pootgoed voor het daaropvolgend jaar in te bewaren. In Friesland zijn daarvan in de jaren 1920-1940 ruim tweehonderd van gebouwd, uiteraard ook in de Noardeast-Fryslân. Kenmerkend zijn daarbij de dubbele glazenwanden met een bewapening.
Het fotomateriaal over aardappelen is in 2017 gebruikt in de zomerexpositie ‘aardappelteelt’ in het Fries Landbouwmuseum (indertijd te Earnewâld, nu in Leeuwarden).
DATA TSJERKEPAAD: 4, 18 en 25 juli; 1 en 15 augustus; 5 september van 13.30-17.00 uur in de Nicolaaskerk
